ReadyPlanet.com


จิตตปัญญาศึกษา


 เรียนถาม อ. นาตยา ค่ะ

   1) จิตตปัญญาศึกษา หรือ Contemplative education มีแนวคิดสำคัญอย่างไรคะ

   2) จิตตปัญญามีความสัมพันธ์กับศาสตร์หลักสูตรและการสอนอย่างไร 

   จิตตปัญญาศึกษานั้น ที่ จุฬา และ มหิดล พูดกันมาหลายปีพอสมควร หากในศาสตร์ของเราจะนำประยุกต์ใช้จะเป็นแนวทางอย่างไร คะ เรียนปรึกษา อ นาตยา ที่เคารพ ค่ะ



ผู้ตั้งกระทู้ C & I instructor :: วันที่ลงประกาศ 2014-12-12 19:06:26 IP : 182.53.166.44


[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (2989449)

 เรามีพระอาจารย์จากมหาจุฬาฯ มาเรียน ป.เอก สาขาหลักสูตร ที่ เกษตร เดี๋ยวจะนิมนต์ท่านให้มาให้ความรู้ก่อน ทางพระพุทธศาสนามีความรู้อะไรที่ลึกซึ้งมากเลย รอแป๊บ นะคะ

ผู้แสดงความคิดเห็น นาตยา วันที่ตอบ 2014-12-13 11:58:32 IP : 158.108.140.4


ความคิดเห็นที่ 2 (2989452)

 ............ขอแบ่งปันความเห็น............

1. แนวคิดเกี่ยวกับจิตตปัญญาศึกษา

          คำว่า “จิตตปัญญาศึกษา” นั้น อาจเป็นคำที่นักวิชาการหรือสถาบันการศึกษาได้บัญญัติขึ้นเพื่อจุดมุ่งหมายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อจัดการศึกษาหรือพัฒนากระบวนการเรียนรู้  ซึ่งที่มาของคำนี้มีอยู่แค่ 2 คำ คือคำว่า “จิต” กับ “ปัญญา” พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นการศึกษาเรื่องของจิตและปัญญานั่นเอง  อาจเป็นเพราะเบื่อหน่ายกับการศึกษาของคนบนโลกใบนี้ก็เป็นได้ ที่มุ่งศึกษาแต่เรื่องนอกตัวมากเกินไปจนทำให้คนบนโลกนี้มีแต่แก่งแย่งชิงดีชิงเด่นเห็นแก่ตัวจัดกันมากกระมัง  จึงได้หันมาจัดการศึกษาสาขานี้หรือก่อตั้งเป็นศูนย์การศึกษาขึ้นเพื่อให้ผู้เรียนเกิดจิตสำนึกใหม่ (หาศึกษาได้จากวาทะกรรมของนักวิชาการที่สนใจศึกษาเรื่องของจิตได้ทั่วไป)

          เอาละทีนี้ ขอแบ่งปันความเห็นในมุมมองของพุทธศาสนา ที่มุ่งเน้นการศึกษาทางจิตเป็นสำคัญ กล่าวคือ เป็นการศึกษาจิตของตนเพื่อให้รู้ตัวเองโดยอาศัยสมาธิเป็นฐานในการศึกษา ขณะใดที่เรารู้หรือระลึกได้ว่าเราทำอะไร คิดอะไร ไม่เราจะดู จะฟัง จะดม จะลิ้มรส จะสัมผัส จะรับอารมณ์ หากเรารู้ตัวหรือระลึกได้ในขณะนั้น เราก็จะเกิดการยั้งคิดว่าอะไรคือคุณค่าแท้(ความจำเป็น) อะไรคุณค่าเทียม(สนองความอยาก) เรียกว่า ปัญญา ซึ่งปัญญาในที่นี้ไม่ใช่เพียงแค่ความรู้(Knowledge) แต่มันเป็นการรู้แจ้งเห็นจริงโดยมีสติเป็นที่ตั้งที่เรียกว่า วิปัสสนากรรมฐาน หรือที่ฝรั่งเรียกว่า Insight   ที่นี้ เมื่อเราระลึกได้แบบนี้สม่ำเสมอเราก็จะเห็นคุณค่าความเป็นมนุษย์เหนืออุดมการณ์มากขึ้น  และสิ่งที่ตามมา คือ ความเห็นแก่ตัวของเราก็จะน้อยลงมองเห็นมนุษย์เป็นมนุษย์   ทีนี้ จิตอาสาด้วยปัญญารู้คิดมันก็จะเกิดขึ้น

          ดังนั้น จิตตปัญญาศึกษา จึงอาจมีแนวคิดมาจากการเรียนรู้จิตของตนให้เกิดปัญญา โดยเน้นการศึกษาชีวิตมากกว่าเน้นรายวิชานั่นเอง    

2. ความสัมพันธ์จิตตปัญญากับศาสตร์สาขาต่างๆ

          เมื่อเข้าใจแนวคิดของจิตตปัญญาแล้ว จะเห็นว่ามีความสัมพันธ์กับศาสตร์ทุกศาสตร์ ขึ้นอยู่ว่าจะให้ความสำคัญโดยการยกขึ้นจิตตปัญญามาควบคู่ไปกับศาสตร์สาขานั้นๆ หรือไม่  ถ้าศาสตร์สาขาใดยกเรื่องจิตตปัญญามาควบคู่ไปกับวิชาการของศาสตร์นั้นๆ จิตตปัญญาจะเป็นศาสตร์ที่คอยกระตุ้นเตือนมนุษย์เหมือนดังเงาตามตัวที่คอยสะกิดให้มนุษย์ไม่เห็นแก่ตัวจัด

          สำหรับศาสตร์สาขาหลักสูตรและการสอนที่เราศึกษากันอยู่นั้น โดยพฤตินัยครูบาอาจารย์นอกจากจะให้วิชาการแล้วยังคอยกำชับเรื่องของจิตตปัญญาศึกษาอยู่เสมอ  จากประสบการณ์สังเกตได้จากอาจารย์จะเตือนเสมอว่า “ให้มีสติ” นั่นแหละคือ จิตตปัญญา แต่เสียดายที่ผู้เรียนลืมที่จะให้ความสำคัญกันไปเอง จะด้วยสาเหตุใดไม่ทราบ(คำตอบอยู่ที่ตัวเราเอง)  

ผู้แสดงความคิดเห็น 5417650013 วันที่ตอบ 2014-12-13 20:04:38 IP : 171.96.177.219



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล *
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล



Copyright © 2010 All Rights Reserved.